Anything can happen in India - Mandavi express to Goa

De Mandavi express was de dagtrein naar Goa, paradijs met koeien op het strand. Het zag er in het begin goed uit of beter niet als je naar het uitzicht vanuit de treincoupe naar buiten kijkt. Tussen de rails wordt geleefd in Mumbai. Mensen poepen er terwijl de trein voorbij dendert, maar daar kijkt niemand naar, want de armoede van de ander blijkt geen bron van vermaak te zijn in India. Naast het lage kwam het hoge ook aan bod tussen die treinrails: ik zag een rij mensen voor een tempel staan die twee meter van de rails was opgetrokken.

De tweede halte ging het totaal mis: de trein werd bestormd door een horde mensen, die ook een zitplaats wilden. Ze hingen op een bepaald moment aan de ijzeren tralies van de coupe. Alle ruimte was ineens verdwenen en het resultaat was met z’n drieën in elkaar gewrongen te moeten zitten op een plek voor twee. De volgende tien uur stond het overgrote deel, half hangend over diegenen die zaten. Het hele gangpad was gevuld met hangende mensen. In de trein kwam het sociale gebeuren op gang. Mensen die praatjes met elkaar met elkaar maakten. De chai verkoper met z’n: zangerige CHAI CHAI CHAI CHAI CHAI! . Er is een T-shirt gemaakt met als strekking: 150 year of Indian railways bringing people closer together , dat de lading van de ervaring wel aardig dekt.

Dit was een dagtrein, maar na wat ervaringen opgedaan te hebben is mijn conclusie, dat sleeper treinen het perfecte vervoermiddel zijn in India. Je moet ze wel reserveren en dat betekent dat je te maken krijgt met de Indiase bureaucratie. Hoe het mogelijk is, en welke ondoorgrondelijke bewegingen gevolgd worden, weet je niet. Op het perron krijg je van de stationchef een print-out in je handen gedrukt om aan de controleur op de trein te geven met daarop je naam, je wagonnummer en het nummer van de slaapplaats. En dit klopt, zodat je inderdaad een slaapplaats hebt. In India gebeurt alles op basis van improvisatie, maar de gereserveerde slaapplaatsen zijn met een dodelijke efficiëntie geregeld. Tot op de dag van vandaag blijf ik een diepe bewondering koesteren voor de Indiase spoorwegen. Zware locs tot stoomtreinen op de heuvels naar de hillstations, overal komen ze.

Na tien uur kwamen we aan op het station voor noord Goa. Hier kreeg ik de shock van mijn leven: midden op het perron stond een man die eruit zag als op het schilderij waarop je een gezicht van een man ziet dat opgebouwd is uit stukken fruit, maar dan geschilderd. Overal op zijn lichaam en over zijn hele gezicht zag je uitstulpingen en zweren. Het benam mij letterlijk de adem. De volgende shock was een helse taxirit naar Chapora. De chauffeur, niet gehinderd door tegemoetkomend verkeer, haalde alles wat ook mijn zijn gang belemmerde met totale doodsverachting in. Een ervaren Engelse India-ganger maakte mij dit op de dag van mijn vertrek in Mumbai duidelijk door een kruisgebaar te maken als dank voor een heelhuids vertrek uit India. Ik was nauwelijks begonnen.

Anything can happen in India - Mumbai arrivals

Dit is een Mumbai taxi. Ze hebben ergens wel verwantschap met New York taxi’s. Ook erg veel gebruikt als vervoersmiddel. Ook heel erg aanwezig. Mijn eerste India ervaring is verbonden met zo’n ding: ik stapte buiten de aankomsthal van het vliegveld en de benzinewalm sloeg je direct op de keel. De lucht was vergeven en je zag onder de half verlichte lantaarnpalen een deken van blauwe smog hangen. Ik maakte snel de berekening dat ik maximaal twee dagen in deze vervuiling kon rondlopen en daarna ziek zou worden. Op de vervuilingsschaal van smerige aziatische steden net boven Bangkok waar dit drie dagen kost.

Mijn tweede India ervaring was een taxirit door de slums. Ik moest van Mumbai airport naar Lokmanya Tilat station en het was twee uur ’s nachts, dit maakte het een tikje luguber. Er was een geïmproviseerd “cardboard” kantoor waar je moest vertellen waar je heen wilde en dan werd je daarvandaan naar je taxi begeleid. Niks alleen regelen. Bombay taxi’s waren georganiseerd, hoe rommelig het er ook uit zag. De bestemming was Lokmanya, voor de vroege trein naar Goa. Op de kaart was Lokmanya een klein stukje, maar de rit duurde drie kwartier. De straten waar wij doorheen kwamen waren de meeste tijd onverlicht. Daarnaast waren de meeste straten opgebroken of gigantisch hobbelig. Om het nog erger te maken was de route in feite één grote sloppenwijk. Dat betekent dat de mensen letterlijk in de goot sliepen naast de koeien. Onderweg werd ik een beetje paranoia. Ik probeerde naar het gezicht te kijken van de chauffeur, maar het was zo donker in de auto dat ik zijn ogen niet kon zien in de spiegel. Ik dacht als hij hier stopt, dan kunnen ze me zo van alles beroven, doodslaan en langs de straat achterlaten. Niemand die het op zal vallen. Halverwege keek ik naar buiten, terwijl de taxi een zwaai naar rechts maakte. Ik keek en zag dat hij een open put midden op de weg ontweek waar een man tot halverwege zijn borst in stond.

Mijn derde India ervaring was de atmosfeer van het Lokmanja station. Hier moets ik de chaos wel toelaten, omdat ik een nacht in het station moest doorbrengen voordat ik verder kon reizen. Buiten krioelde het van de mensen, terwijl het toch midden in de nacht was. Tussen al die mensen door liep een man langs mij heen met alleen een vuil oranje hemd aan, verder droeg hij niets. Ik zag hem zo hangen. In de stationshal lagen tientallen gezinnen te slapen op stukken karton of gewoon op de kale vloer. In de ruimte ernaast waar ze de kaartjes verkochten, zat een rij mannen gehurkt, van wel vijftig meter lang, in elkaar geschoven als puzzelstukken waarbij de knieën van de man achter de man voor hem leken te omklemmen. Om het surrealistische plaatje af te maken, mepte een politieagent ze terug in de rij met een bamboestok als er één opstond. Waarom? Het was mij een volstrekt raadsel. Ik hoopte niet dat aan het eind van die rij mijn loket was.

Lost in the Mani 2004

Lisboa trams 2003

Bad Postcards

Istanbul 1982 Een avond met de "whirling dervishes"

Op het moment dat ik dit zag was een blik op de whirling dervishes nog bijzonder. Niet erg veel mensen hadden ze gezien en ik herinner mij dat ik met een bus naar een buitenwijk in Istanbul moest waar een cultuurhal was waarin zij een voorstelling zouden geven. Ik weet niet of voorstelling een goede woord is, misschien is het correcte woord demonstratie. De zaal werd gedurende de demonstratie erg onrustig. De gehele tijd hoorde je kuchen en mensen schuiven op hun stoelen.