Caribische serie

tegenover

Space for Monks 2005

Siem Riep, Angkor Wat

Siem Riep, nog zo'n typisch rattenhol midden in de oneindige Cambodjaanse schaalzee. Angkor Wat is een prachtig voorbeeld van de hedendaagse, vercommercialiseerde global culture bullshit met z'n lelijke hotels en tshirts. Hoe één toeristische attractie een hele economie van een gebied kan dragen is verbijsterend. In Siem Riep is een straat, die 's avonds wordt afgesloten voor verkeer en bedelaars. Dan kunnen de toeristen goedkoop hun dollars uitgeven aan eten en drinken. Daarbuiten lopen mensen rond die ledematen missen aan alle kanten van hun lichaam. De meest bizarre van het stel was een kerel die beide armen miste en over zijn borst met zwart tape een kruis had getaped over een gat in zijn borst. Maar is alles Angkor en verdomd sommige vrouwen hebben gezichten die verrassend lijken op die van de beelden.

Bij de boom staat een indiaas model die gefotograffeerd wordt door een landgenoot. Het beeld lijkt idyllisch, behalve dat hij haar de gehele tijd afblafte. Ze maakte een vermoeide indruk op mij en ik kreeg een soort beeld van de mooie droom van een succesvol model midden in een cliché gevangen, vol onbehagen. Ze was ook niet blij.

Japs on Japs

Marrakech express 2006

Deze man zat op het Jma El Fna plein en was een soort magier met dieren. Wat hij exact deed weet ik niet. Het plein zit vol met tovenaars, slangezweerders en magiërs speciaal voor de toeristen. Tegelijkertijd lijken ze toch een behoefte te vervullen voor de locals, want staan altijd veel mensen om ze heen.




Deze man is een leerlooier in de Tanneries. Hier waren ze overigens niet zo heel erg aardig. Onder het mom van een rondleiding werd je een shop ingeleid waar je vervolegns niet meer uitkwam. Je werd gigantisch onder druk gezet om een tapijt te kopen, dat je niet nodig hebt. Uit naïviteit en beleefdheid ga je de winkel in en kom je er eenmaal uit staat de gids op je te wachten voor een fee. Je hebt toch niks gekocht! Gedoe.

Deze man is winkelier. Ik heb geen idee of hij iets verkoopt en wat hij precies verkoopt. Het is niet uit de "etalage" op te maken. Een winkel hier volgt niet dezelfde logica als bij ons in de commerciële wereld. Blijkbaar weet je wat je komt kopen als je bij deze meneer op bezoek gaat.

Deze meneer verkoopt kruiden op het slavenplein. Rond het slavenplein zijn allerlei winkels met kruiden en kleurstoffen als indigo blauw gevestigd. In het midden van het plein zitten vrouwen die gevlochten manden en onderzetters verkopen. Soms komen ze op elkaars territorium en barst een gekakel los. Er moet dan een man aan te pas komen om de boel te kalmeren. Er is een klein café met een dakterras dat een prachtig uitzicht op het plein en de Atlas daarachter heeft.

Hier zien we een wolververij. Deze is duidelijk in de kleur groen gespecialiseerd. Overal in de straat hangen gekleurde strengen wol.

Deze mensen rusten uit tegen de muur in een willekeurig straatje ergens in Marrakech. Het is namiddag en de zon heeft al de gehele dag gebrand.

Deze man is een invalide. Hij werd iedere dag door dochter of schoondochter in een nis in de steeg gestald en bleef daar vervolgens dan de gehele dag. De steeg is nauwelijks een meter breed en er was geen uitzicht, niets. In het voorbijgaan heb ik hem op de foto gezet. Het was anders te genant, hoewel zijn djabellah een mooie oker kleur heeft.

Anything can happen in India - Portraits

Dit zijn enige van de mensen, die ik in India ben tegengekomen in 2004. Het landschap is soms, maar niet altijd fantastisch. Het is oud, dat voel je. Maar India gaat vooral om al die mensen, die je tegenkomt en meestal aardig, nieuwsgierig, graag uitleggend en soms dus erg irritant kunnen zijn. Wat wil je meer?

Dit zijn de bruiloftsgasten in de Shri Laksmi in Madurai. Trouwen was na het offeren de meest frequente activiteit in de tempel. Overal waren stellen die zich ergens midden in een diffuus trouwritueel bevonden. Deze mannen wilden heel veel weten over het westen en waren van de nieuwsgierige soort. Ze vonden het geweldig om op de foto te gaan.

Dit is een bruid in dezelfde locatie. Zij kijkt op één of andere manier niet blij. Ook de dames om haar heen kijken serieus. Geen uitgelaten toestand zoals bij ons.

Dit is de lokale saddhu in Conchin. Poseren was een professionele bezigheid zo bleek. Zijn vrouw kwam zijn fee innen.

Dit is de waterman die met zijn boot rondvaart in de kananalen van de Backwaters. Hij is verantwoordelijk voor het grote Kerala gezondheidszorg succes, schoon water. Meer dan een decade communisme blijkt ergens goed voor te zijn geweest (ja, je leest het goed!).

Dit is een enge man. Hij is de snakepriest en als je nietsvermoedend langs het altaar loopt heb je voordat je er erg in hebt, zo'n rode veeg over je derde oog gelardeerd met een bizarre spreuk. Je krijgt even het onbehaaglijke gevoel van "what the fuck, wat doet tie. Word ik hier behekst of zo."

Anything can happen in India - Hampi

De eeuwigheid is in Hampi. Ik heb het zelf gezien. Het landschap is al één en al eeuwigheid met z’n bizarre, kale rotsformaties, uit het niets opgedoken in het vlakke landschap met daartussenin, als door de hand van God zelf gedrapeerd, de helder, groene rijstvelden. Hier loopt een een rivier doorheen waaraan de vrouwen de was doen. Alsof dat niet genoeg is zijn er ook nog de tempels met hun vijvers vol lotussen. Ik weet niet hoeveel, het hele gebied ligt ermee bezaaid. Als Stendhall landschappen als door mensen gemaakte kunst had kunnen beschouwen, had men voor hem accuut een defribilator kunnen gaan zoeken.
Hampi was tot voor enkele jaren geleden een onbewoonde ruïneplek. Nu is er als gevolg van het toerisme een plaatsje ontstaan waar de onvermijdelijke heilige koeien op straat paraderen.

Eén van de tempels is de Monkey tempel. De place to be voor zonsondergangen. Vergeleken met andere temples een tempel van niets. Waarom is Hampi eeuwigheid? Antwoord: door de zonsondergangen over de kale rotsen van Hampi gezien vanaf de rotsen bij de Monkey tempel. Zoals je de Etna een keer onder je voeten hebt voelen rommelen, zo kan je je jezelf de ervaring van Hampi niet ontzeggen. Don’t go there.

Anything can happen in India - Meenakshi tempel Madurai

De Menakshi tempel in Madurai vat voor mij India samen in één ervaring. Het is zo’n zeldzame plaats waar je een volk bezeten van spiritualiteit, in het ritme van hun dagelijkse gang kunt zien. Ik ben er de hele dag gebleven en heb mij eigenlijk geen moment niet verbaasd. Je komt binnen op een witte binnenplaats met enige rode banden op de muren. In het midden is een groot waterbassin. Als je de ogen omhoog richt dan zie je die waanzinnige hoeveelheid beelden, in allerlei kleuren geschilderd, op de pyramide-achtige torens die de tempel omgeven.


De tempel is een publieke ruimte. Er worden allerlei rituelen uitgevoerd door priesters. Mensen lopen rondjes langs een beeld en gooien met verf. Mensen lopen in een rondje langs een pilaar waarop zij pats verfbommetjes gooien. De hele dag door zie je trouwerijen. Bruiden worden mooi gemaakt door vrouwelijke familieleden die rondom haar staan. Behalve bij de plechtigheden als man en vrouw naast elkaar staan, zijn bruid en bruidegom niet samen. Het bizarre aspect avn gearrangeerde huwelijken. De man is meestal een van trots glimmende wat oudere man met naast zich een prachtig jong meisje. We veroordelen dit, maar stiekum zouden we er hier in het westen jaloers op kunnen worden. Ik nam waar dat de bruiden niet echt blij keken, de bruilofsgasten des te meer.

In het kader van deze trouwerijen vonden overal kleine rituelen plaats. Rituelen zijn manieren om met jezelf als samenleving in gesprek te komen en je vooronderstellingen te onderzoeken met als doel het leven met de kosmos te verzoenen, zo is mij ooit eens geleerd, maar hier was het pure chaos. Wat zijn deze mensen aan het doen? Zei ik mensen? Ook dieren doen mee in de levende religie. Een tempelolifant, wat een echte olifant is, maar dan specifiek aangekleed en beschildert, zegent mensen voor geld.




Het jongetje legt een munt op de slurf, buigt z’n hoofd, waarna de olifant een zegenend gebaar maakt door het hoofd van het jongetje aan te raken. Het kind flipt ervan, maar het is ook wel spannend. Ganesh, de god-olifant van het geluk wordt hier een levend iets, niks abstract.

De tempel is een groot vierkant en in alle onderdelen van de tempel gebeurt iets. Diep achterin, ergens aan een zijkant van de tempel is een lage ruimte met prachtige Shiva beelden erin. Ik vond de zwarte Shiva erg mooi. Plotseling loop je er tegenaan, onaangekondigd. Bij ons zou bewegwijzering en bordjes met uitleg hebben gestaan. Bovendien zou je moeten betalen, terwijl je hier je schoenen uit moet doen.





Een ander fantastisch fenomeen, dat ik hier zag was het aankleden en met bloemen versieren van Ganesh door de priester op de foto. Later toen ik er weer langs gelopen kwam was het beeld zwart en uitgekleed. Ettelijke uren was ik niet op die plaats geweest en al de tijd was dit ritueel gaande geweest.

Wanneer je hier een dag doorbrengt en gewoon rondloopt en tot je door laat dringen wat je ziet, begrijp je dat zaken echt anders kunnen liggen op andere plaatsen in deze wereld.

Anything can happen In India - Shazi again.

Als je dit plaatje ziet heb je iets van op deze manier wordt het wel avond. Dat vond Shazi ook, want de zonsondergang was het laatste deel van de trip. Blijkbaar was dit de spot, want de houseboats lagen links en rechts aangemeerd of voor anker. Het heilige moment in de toeristenmis was aangebroken en cliché of niet, het was een mooie plek, daar ergens op dat kanaal, in dat stille moment van die bizarre dag. Zoals we daar naar die kleuren zaten te kijken midden op dat brede kanaal ontstond een moment van verbroedering. Dwars door alle culturele verschillen heen een moment waarop de absurditeit van die dag van je afglijdt in een toeristische zonsondergang en je hem tevreden ziet zijn dat hij z'n trip tot een einde gaat brengen ondanks de bijna permanent voortdurende motorstoringen waarmee we te kampen hadden.

Maar dan komt altijd die andere kant van reizen. Je gaat gewoon weer verder. Verbroedering is leuk, maar altijd is er dat stemmetje dat aangeeft dat het benauwd wordt. Ik zou wat dat betreft geen goede antropoloog zijn. Too long, too close met het hele spel van ingewikkelde plichtplegingen. Eerst nog een CHAI, want het was een goede ontmoeting. Daar houden we het maar bij. Hoewel, altijd worden op die momenten adressen uitgewisseld als actie voor het niets.

Anything can happen in India - Backwater christianity

Dit is de laagste gebedsruimte waarin ik ooit ben geweest. Het hoort bij een christelijke kerk.Gesticht door een door de paus heilig verklaarde Indiër. Hij was niet de minste deze je op aanplakbiljetten aanstarende man, in dezelfde kleurstelling als Krishna afbeeldingen. Kleur esthetiek gaat blijkbaar dieper dan religie in de volksziel. Ik weet niet of ze het in het geheim moesten doen, noch wanneer die geheimzinnige periode had plaatsgevonden, maar ik heb nog nooit zo’n kleine gebedsruimte gezien. De ruimte was nog geen halve meter hoog, een kruipruimte, en had een hoog zestiger of zeventiger jaren gehalte. Ik begon een zeker ongerijmd patroon te onderscheiden. Iedereen vandaag was bezorgd dat wij in het westen onze religieusiteit aan het verliezen waren, terwijl in Kerala al jarenlang de communistische partij aan de macht waren als notoire attheisten. Had het één met het ander te maken? Volgens mij niet, India is het land van de ongerijmdheden. Ergens verderop woonde de hugging goeroe, die een bloeiende praktijk had aan westerlingen die een hug kwamen halen, zodat ze er weer tegen konden.

Anything can happen in India - Backwater philosopher

De filosoof was een andere christelijke vriend waar we langs gingen. Hij woonde samen met z’n zoon en beheerde een viskwekerij. Bij hem zouden we een stop maken en coconut gaan drinken. Daarvoor moest ik mee naar binnen en onmiddellijk ging hij in op het geloof. Waarom gingen wij steeds minder naar de kerk? Intussen hakte hij vol overgave in op de top van de kokosnoot. Het huis was van binnen donker (of het contrast met het buitenlicht was zo sterk dat ik het als erg donker ervoer) en ik voelde me ietwat onbehaaglijk. Weer ging het over het geloof? Wat hadden al die christenen daar toch mee? Zij begonnen er steeds weer over. Ik dronk snel de noot leeg, zodat we weer naar buiten konden. Met een breed gebaar wees hij naar twee stukken ondergelopen land en zei dat dit de fishponds waren. Hij ging me voor in een wandeling om de vijvers heen. Het verhaal over religie ging door, maar ik kon het niet meer volgen. Shazi maakte gebaren dat we moesten vertrekken, anders zouden we niet voor donker terug zijn. De snaar en touw van de starter waren kapot. Hij moest ergens onderdelen gaan regelen. Hij keek me bijna smekend aan, na deze mededeling. “No problem Shazi”, ik had medelijden met hem.

Anything can happen in India - Dorp aan de rivier

Deze mevrouw liep op een dijkje langs een kanaal. Langs die kanalen was het Dorp aan de Rivier. Vrouwen deden de was in het water, kinderen speelden erin, opa badderde en poetste zijn tanden met het vuile water. En werkelijk honderden kinderen, overal, die je nariepen yonté, het equivalent van falang uit Thailand: het dubbele gevoel van exotisch en vreemd tegelijkertijd. Een andere kinder favoriet was two pen, twee pennen, zonder please, two pen. Het restant van de ochtend brachten we door met op deze dromerige manier door de kanalen te dobberen. We gingen ergens heen zei Shazi wijzend en hij zette koers naar een hut langs het kanaal. De hut bleek een restaurant te zijn. “Friends”, zei Shazi. Ik werd aan iedereen voorgesteld en als gast de hut in geleid. Eten werd op een bananenblad geserveerd. Wacht, ik heb nog vergeten te zeggen, dat eten fully included was in deze trip. Het eten werd beschouwd als een serieuze zaak, dat merkte ik al snel. Vond ik het lekker. Shazi deed mij voor hoe het moest: hij pakte het groetenprutje tussen zijn vingers en mengde dit razendsnel door de rijst. Mixing zei hij, mixing en keek mij hoopvol aan. Vervolgens propte hij de mix naar binnen, luid smakkend. Ok ik was in hot curry land, maar dit was echt erg. In een zilveren beker stond water. Ik hoopte maar dat het ok was en bluste wat nog te blussen was. Alle aanwezigen moesten lachen. Eén van die kerels, want vrouwen waren niet te zien, vertelde dat hij christen was. Hij noemde de naam van een obscuur genootschap waarvan ik nog nooit gehoord had. Hij was ook leraar wiskunde, maar wel in die volgorde: eerst christen en dan wiskunde leraar. Hij vroeg en trok hierbij een bezorgd gezicht, hoe het toch kwam dat wij niet meer bij een kerk wilden horen. Hij kon dit niet begrijpen. Je kan toch niet alleen met het materiële bezig zijn. Hij wilde per se, dat ik meeliep naar zijn huis verderop aan het kanaal.

Anything can happen in India - Shazi, the backwaters boatman.

Op een brug in Allapuzha ontmoette ik Shazi, booteigenaar van beroep en nog veel meer andere dingen. Allapuzha is een stad met een vreemd sfeertje waar ik mijn vingers niet direct achter kon krijgen. Eén van die rare plaatsen die je op iedere trip tegenkomt. De koffieshop houder ziet het als volgt: daar in het noorden, bij Goa dus, want daar kwam ik vandaan, heb je allemaal zakkenrollers en “muggins” “No education, you know, like here in Kerala. Not happening here, muggings”. Waarom hij met dit punt kwam was mij niet duidelijk. Hopelijk niet om dit als gevolg van een 20 jarig communisme te propageren. Iedereen schoon water en zo. Je komt de waterboot zelfs tegen in de kanalen, want dit is de plek waar je goede backwater trips kunt maken. Een backwatertrip kan je op meerdere manieren doen. Je hebt van die luxueuze huifkarachtige boten die er werkelijk onberispelijk uitzien voor een exotisch event, de zogenaamde houseboat.
Een boot is een kano met een buitenboordmotor van onduidelijke komaf waarop het woord Yamaha op staat geschilderd. Shazi was moslim, 36 en had een vrouw en één kind. Voor 150 roepies per uur hebben wij een deal voor een zes uur durende trip buiten de geijkte toeristische paden. On the cheap, maar je toch weten te onderscheiden, dat scheidt de mannen van de knapen. Het eerste uur zijn we bezig geweest met peddelen naar zijn huis, ergens aan een kanaal, enige kanalen ver verwijderd van het hoofdkanaal waar wij vandaan vertrokken. “Vlak in de buurt”, zei hij, “no problem”. Het bleek aan de andere kant van Allapey te liggen. Zeker drie kwartier punteren, want varen ging immers niet meer. Ik begon mij al op te fokken, maar dwong de onrust naar de achtergrond en keek om mij heen. Het kanaal was breed en omzoomd met palmen. Door de bladeren en over het water speelde het gelige ochtendlicht in een gloed waar de romantiek van zou zijn afgedropen, ware het dat ik met een houseboat op pad zou zijn gegaan in plaats van deze dump.
Shazi woonde in een huishut aan het kanaal. Zijn zoontje kwam naar buitengerend en een mooie schuchtere vrouw keek vanaf de deuropening toe. Als een bezetene ging Shazi aan de gang met de motor. Deze dag ging hij gewoon geld verdienen, die houding. De bougie werd van de kap losgerukt en met een borstel werd het ding opgewreven. Dit ging met een enorme gedrevenheid. Daar zou een HR medewerker z’n vingers bij aflikken. Werkhouding een tien, van dat werk. Het duurde een tijd, maar uiteindelijk konden we weer verder. Ik was gedurende het wachten in een jojo gevoel terecht gekomen, waar twee kanten duidelijk een meningsverschil met elkaar hadden: de kon aan de ene kant het gevoel niet helemaal wegdrukken, dat ik in een rip off deal terecht was gekomen, 900 roepies en al een uur verkloot met een motor die het niet deed, terwijl ik aan de andere kant had gezien hoe zijn woonsituatie was en hoe enorm hij z’n best deed om feitelijk z’n brood te verdienen. Ik moest van het hoge toeristenpaard afstappen.

Anything can happen in India - Palomin dogs.

Dit is Palomin in zuid Goa. Een plaats die nog niet erg ver is gevorderd in de foodchain van toeristische ontwikkeling. Het tafereel ziet er vredig uit en het was ook vredig. Maar er gebeurden ook dingen. Eerst maakte ik mee, dat het lijk van een jongen op nog geen tien meter van mij vandaan langs mij heengedragen werd. Verdronken en uit het water gevist. In het watergelopen, maar iets te diep, zodat zijn vrienden hem ineens zagen verdwijnen. Voor je ogen houdt menselijk leven plotseling op. De theorie was dat hij in een gat gestapt was en door de stroming was meegesleurd en waarschijnlijk ook niet kon zwemmen. Een tragisch ongeval, dat binnen twee uur van het strand verdwenen was.

Naast de verdrinkingsdood waren er de honden. De honden in Goa zijn semi wild en zwerven in troepen over de stranden. Op een avond liep ik over het strand en werd ik plotseling door een troep aangevallen. Je leest het goed, door een troep aangevallen. Eerst kwam het alpha mannetje grommend en met ontblootte tanden op mij af, onmiskenbaar een aanval. I was shocked, maar had niet goed door wat er aan het gebeuren was. Vervolgens werd ik omsingeld door nog eens vier honden. De alpha man kroop door z’n knieen gezakt op mij af, van agressie, opengesperde ogen en ontblote tanden. En waar ik om mij heen keek, zag ik die koppen met ontblootte tanden. Instinctief deed ik luid schreeuwend een paar passen naar hem toe. Ik kon nog nadenken en wist dat ik iets moest vinden om ze van mij af te slaan. Dit bracht de aanval een paar tellen tot stilstand. Ik pakte uit de troep die rond de vissersboten lag een houten paal. Met twee handen eromheen deed ik een uitval naar het alpha mannetje. Hierdoor ontstond een gat in het hondenpact en kon ik naar de twee meter hoger gelegen rand met de strandhutten rennen. Ik greep daar een kandelaar van de bar en terwijl één van de honden een uitval naar mijn benen deed. Het was halfdonker en gooide de kandelaar met volle kracht naar waar ik dacht dat de hond zich bevond. Ik stond te trillen op mijn benen. Mijn hutje was een paar honderd meter verder. Ik durfde niet meer over het strand op en koos de weg over het stenen muurtje die de afscheiding met het strand vormde. Een Israëli uit de hutjes naast mij, zei met een toon van minachting, toen ik helemaal opgewonden vroeg of hij HET gezien had, "you should have talked to the dogs man. You should have talked to the dogs."

Na het honden avontuur was Goa genoeg. Ik wilde andere dingen zien.

Anything can happen in India - Goa and the art of dancing

Dit jaarworden de party’s door de russen georganiseerd. De russen zijn gearriveerd in India en dat laten ze zien. Aan de andere kant zijn ze niet opzichtig aanwezig, zoals de Israëlisch. Zij zijn de meest fucked-up gang die ik ooit in mijn leven heb gezien. Zo uit het checkpoint op de Westbank hier op de stranden van Goa gedropt. Aan de andere kant zijn ze wel echt. Dit is een preparty, in een tent in Arjuna aan het strand. Echte ravers nemen party’s serieus. Het hoort niet met aanplakbiljetten en kaartjes geregeld te worden zoals bij ID&T. Een party is een mysterieus ding dat borrelend uit een niets ontstaat en als een veenbrand op hol slaat na voldoende brandstof te hebben verzameld. Het kan starten als gerucht dat ergens na enen verspreidt wordt en voor de rest z’n eigen loop kent. Soms wordt een locatie vaag aangeduid, maar meestal niet. Je weet alleen dat er een party is. Wellicht een vage aanduiding als het Bamboo bos of het Palmplein. De volgende stap in het proces van een raver is dan op z’n motor te stappen, na minimaal tien chilmes (Indiase hash pijpen waarin de charra puur wordt verkruimeld en gerookt. Het effect is in tegenstelling tot wat je zou verwachten, opwekkend en op een motor moeten stappen en dan kris kras noord Goa doorkruisen op zoek naar de party, is natuurlijk prachtig. Soms loopt dit dodelijk af, maar meestal zie je ineens allemaal motors en auto’s één kant op gaan. You’ve found it! Op een heuveltop iets ten zuiden van Arjuna staan honderden mensen als gekken te swingen op een open plek in het bamboebos, die de vorm heeft van een arena. Een explosie van energie komt op je af golven. Rond de dansarena zitten vrouwen op matten. Hier kan je op plaats nemen om CHAI te drinken. Een soort combinatie van het sacrale en het profane. Maar wat is wat. De thee, de eindeloze rij chilms die rondgaat, horsetranquilizer en/of andere niet bij name genoemde artikelen. Meestal volg ik de rugzakkerstrail bij deze trips door Azië. Actie, die ontzettend voorspelbaar is, maar wel grappig. De bamboehutjes worden hutjes met airco en transformeren van bamboe naar steen.

Anything can happen in India - Chapora village

Chapora is de plek waar de Goa trance troupers halt houden en samenklonteren. Waarom? Op de eerste plaats ligt het niet aan zee. Een tweede vereiste waaraan voldaan wordt, is dat het een eigen sociaal leven heeft met lokalen waar de Goa gangers en de locals samen komen. Chaporianen en als gevolg daarvan Chapora, horen bij de Goa trance troupers en de Goa trance troupers horen bij de Chaporianen. Het gemeenschappelijke patroon, de common ground waarop zij elkaar vinden is legaal lui zijn. In Chapora heerst rust, terwijl het teglijkertijd behoorlijk druk kan zijn. Dit patroon wordt een klein beetje verstoord door de bouwactiviteiten van een aantal russen en het lawaai van motoren, maar eigenlijk hoort dit ook wel bij Chapora.

Het dorp ligt een aantal kilometers van zee en om deze te bereiken moet je eerst een heuvelrug over. Dit doe je gewoonlijk met een gehuurde motor, maar dat staat gelijk aan zelfmoord willen plegen. Indiase wegen zijn een asfaltgatenkaas. Het land heeft het hoogste aantal verkeersdoden ter wereld. De combinatie weg - bestuurder is dodelijk: iedereen verandert in een coureur die waanzinnige risico’s neemt. Obsessief haastige mensen met een stuur in hun hand in een land dat normaal uitblinkt in z’n relaxte houding. Hoe moet je dit nu weer precies zien? Speculatie: techniek creeërt dynamiek en snelheid in een verstedelijkte omgeving middenin een bevolkingsexplosie. Dat zou ieder land hectisch maken. Het verkeer is slechts een symbool hiervan. Haal je het zonder brokken, dan zijn de dorpen en de oceaan prachtig.

Jij hebt ook een motor nodig, zegt mijn Maltese dj vriend. Wil je tenminste fatsoenlijk bij de party’s kunnen komen, die links en rechts georganiseerd worden. Goa = dance, Goa = drugs en Goa = toerisme op z’n Indisch, wat een aangename variant is op het Europese model, vind ik zelf. De locals proberen een band met je op te bouwen al is het voor de continuïteit van het geldelijke gewin. Chapora zit vol relaxte locals. Als iedereen wat kan verdienen is het goed. Chapora is niet rijk. In feite is daar iedereen te lui voor. Relaxed zijn kent ook zijn prijs. Om Chapora te schetsen volstaat een beschrijving van Chapora’s rioleringssysteem: dat is er niet en dan schijten de mensen gewoon buiten of er is een toilet dat een gat in de grond is, soms betegeld, meestal kaal beton. De riolering is dan de roetsjbaan waar de stront overheen naar buiten glijdt, waar de varkens al staan te wachten. Chapora, eerst kwamen de hippies, daarna de eerste backpackers, toen de punks en ravers, daarna de tweede golf backpackers met in hun kielzog de package toeristen. Chapora is gelukkig stadium drie nauwelijks volgroeid. Het zit er vol met rondhangende types in opzichtige relaxkleding, beladen met zilveren sieraden en meestal knetter stoned. Overal zijn guesthouses, motoren en scooters, reclametekens op goedkope gebouwen, barbershops, fruitshops, reisbureaus, restaurants, motor repairshops en nog meer guesthouses. Relaxed pratende mensen met de fles of het glas in de hand, op het terras of gewoon op straat, voeren in het straatbeeld op bepaalde uren de boventoon. De Indiërs manoeuvreren en glijden er doorheen om geld te verdienen aan van alles en nog wat. Alsof het gehele tafereel een bizar soort koloniale realiteit in zich heeft.

Sommigen die je tegenkomt zijn nog gestoorder dan de rest. De Viking had de Zweedse nationaliteit, maar sprak ook accentloos Noors en Deens. Volgens eigen zeggen had hij oud Noors koningsbloed. In Thai had hij de bijnaam van onverschrokken krijger, wederom volgens eigen zeggen, omdat hij met serieuze Thai boxers vocht. Vanaf zijn vijfde deed hij al martial arts. Hij dealde ook en had ronde plakken, talli’s hash. Spul dat volgens hem uit de Himalaya kwam en van de eerste “rub” kwam, als de mensen de vette werkzame stof van de plant halen door er met hun handen langs te wrijven. Hij hing vol zilveren kettingen. “From the market in Arjuna”, hij draaide z’n vierde joint die ochtend. Hij had een speciale verbrandingsmethode met de hash. Hij had een brander met een felle vlam waarin hij de dope snel verwarmde. Vervolgens begon hij de stuff als een bezetene tussen zijn vingers te vermalen voor hem op de tafel. Dan een klein beetje tabak erbij, mixen en daar gingen we weer. Het ontbijt duurde tot na twaalven, dan ging iedereen aan die tafel eindelijk iets doen. Daar werd ook over gesproken alsof het een buitengewoon grote onderneming was. De taal aan tafel was een ratjetoe van Engels met allerlei accenten, pidgin Engels. De Viking zat vol verhalen. Aan de lopende band, het ene verhaal na het andere kwam eruit. Hij was constant aan het woord. Hij vertelde het verhaal van die ene keer dat hij mescal gedronken had met een worm erin. Hij was hier zo speedy van geworden, dat z’n hele spraak motoriek ervan in de war was geraakt. Om dit te illustreren begon hij razendsnel babbelende bewegingen en sounds te maken met zijn mond, terwijl hierbij zijn tong uit z’n mond flitste. Zijn gezicht nam hierbij een bezeten expressie aan alsof er een demon vanuit z’n kont onhoog aan het kruipen was. Zijn wenkbrauwen trok hij daarbij in een grimas omhoog in een wilde omhelzing met de opengesperde ogen om zijn verhaal kracht bij te zetten. Vervolgens barste hij in een keiharde, waanzinnige lach uit en keek triomfantelijk in het rond, ondertussen met zijn hoofd knikkend. Als slotact gaf hij daarna met zijn rechteroog een knipoog en trok daarbij aan zijn 20 cm lange, gevlochten sik onderaan zijn kin. Dit deed hij ieder verhaal opnieuw en hij heeft er behoorlijk wat verteld in die paar dagen.

Anything can happen in India - Mandavi express to Goa

De Mandavi express was de dagtrein naar Goa, paradijs met koeien op het strand. Het zag er in het begin goed uit of beter niet als je naar het uitzicht vanuit de treincoupe naar buiten kijkt. Tussen de rails wordt geleefd in Mumbai. Mensen poepen er terwijl de trein voorbij dendert, maar daar kijkt niemand naar, want de armoede van de ander blijkt geen bron van vermaak te zijn in India. Naast het lage kwam het hoge ook aan bod tussen die treinrails: ik zag een rij mensen voor een tempel staan die twee meter van de rails was opgetrokken.

De tweede halte ging het totaal mis: de trein werd bestormd door een horde mensen, die ook een zitplaats wilden. Ze hingen op een bepaald moment aan de ijzeren tralies van de coupe. Alle ruimte was ineens verdwenen en het resultaat was met z’n drieën in elkaar gewrongen te moeten zitten op een plek voor twee. De volgende tien uur stond het overgrote deel, half hangend over diegenen die zaten. Het hele gangpad was gevuld met hangende mensen. In de trein kwam het sociale gebeuren op gang. Mensen die praatjes met elkaar met elkaar maakten. De chai verkoper met z’n: zangerige CHAI CHAI CHAI CHAI CHAI! . Er is een T-shirt gemaakt met als strekking: 150 year of Indian railways bringing people closer together , dat de lading van de ervaring wel aardig dekt.

Dit was een dagtrein, maar na wat ervaringen opgedaan te hebben is mijn conclusie, dat sleeper treinen het perfecte vervoermiddel zijn in India. Je moet ze wel reserveren en dat betekent dat je te maken krijgt met de Indiase bureaucratie. Hoe het mogelijk is, en welke ondoorgrondelijke bewegingen gevolgd worden, weet je niet. Op het perron krijg je van de stationchef een print-out in je handen gedrukt om aan de controleur op de trein te geven met daarop je naam, je wagonnummer en het nummer van de slaapplaats. En dit klopt, zodat je inderdaad een slaapplaats hebt. In India gebeurt alles op basis van improvisatie, maar de gereserveerde slaapplaatsen zijn met een dodelijke efficiëntie geregeld. Tot op de dag van vandaag blijf ik een diepe bewondering koesteren voor de Indiase spoorwegen. Zware locs tot stoomtreinen op de heuvels naar de hillstations, overal komen ze.

Na tien uur kwamen we aan op het station voor noord Goa. Hier kreeg ik de shock van mijn leven: midden op het perron stond een man die eruit zag als op het schilderij waarop je een gezicht van een man ziet dat opgebouwd is uit stukken fruit, maar dan geschilderd. Overal op zijn lichaam en over zijn hele gezicht zag je uitstulpingen en zweren. Het benam mij letterlijk de adem. De volgende shock was een helse taxirit naar Chapora. De chauffeur, niet gehinderd door tegemoetkomend verkeer, haalde alles wat ook mijn zijn gang belemmerde met totale doodsverachting in. Een ervaren Engelse India-ganger maakte mij dit op de dag van mijn vertrek in Mumbai duidelijk door een kruisgebaar te maken als dank voor een heelhuids vertrek uit India. Ik was nauwelijks begonnen.

Anything can happen in India - Mumbai arrivals

Dit is een Mumbai taxi. Ze hebben ergens wel verwantschap met New York taxi’s. Ook erg veel gebruikt als vervoersmiddel. Ook heel erg aanwezig. Mijn eerste India ervaring is verbonden met zo’n ding: ik stapte buiten de aankomsthal van het vliegveld en de benzinewalm sloeg je direct op de keel. De lucht was vergeven en je zag onder de half verlichte lantaarnpalen een deken van blauwe smog hangen. Ik maakte snel de berekening dat ik maximaal twee dagen in deze vervuiling kon rondlopen en daarna ziek zou worden. Op de vervuilingsschaal van smerige aziatische steden net boven Bangkok waar dit drie dagen kost.

Mijn tweede India ervaring was een taxirit door de slums. Ik moest van Mumbai airport naar Lokmanya Tilat station en het was twee uur ’s nachts, dit maakte het een tikje luguber. Er was een geïmproviseerd “cardboard” kantoor waar je moest vertellen waar je heen wilde en dan werd je daarvandaan naar je taxi begeleid. Niks alleen regelen. Bombay taxi’s waren georganiseerd, hoe rommelig het er ook uit zag. De bestemming was Lokmanya, voor de vroege trein naar Goa. Op de kaart was Lokmanya een klein stukje, maar de rit duurde drie kwartier. De straten waar wij doorheen kwamen waren de meeste tijd onverlicht. Daarnaast waren de meeste straten opgebroken of gigantisch hobbelig. Om het nog erger te maken was de route in feite één grote sloppenwijk. Dat betekent dat de mensen letterlijk in de goot sliepen naast de koeien. Onderweg werd ik een beetje paranoia. Ik probeerde naar het gezicht te kijken van de chauffeur, maar het was zo donker in de auto dat ik zijn ogen niet kon zien in de spiegel. Ik dacht als hij hier stopt, dan kunnen ze me zo van alles beroven, doodslaan en langs de straat achterlaten. Niemand die het op zal vallen. Halverwege keek ik naar buiten, terwijl de taxi een zwaai naar rechts maakte. Ik keek en zag dat hij een open put midden op de weg ontweek waar een man tot halverwege zijn borst in stond.

Mijn derde India ervaring was de atmosfeer van het Lokmanja station. Hier moets ik de chaos wel toelaten, omdat ik een nacht in het station moest doorbrengen voordat ik verder kon reizen. Buiten krioelde het van de mensen, terwijl het toch midden in de nacht was. Tussen al die mensen door liep een man langs mij heen met alleen een vuil oranje hemd aan, verder droeg hij niets. Ik zag hem zo hangen. In de stationshal lagen tientallen gezinnen te slapen op stukken karton of gewoon op de kale vloer. In de ruimte ernaast waar ze de kaartjes verkochten, zat een rij mannen gehurkt, van wel vijftig meter lang, in elkaar geschoven als puzzelstukken waarbij de knieën van de man achter de man voor hem leken te omklemmen. Om het surrealistische plaatje af te maken, mepte een politieagent ze terug in de rij met een bamboestok als er één opstond. Waarom? Het was mij een volstrekt raadsel. Ik hoopte niet dat aan het eind van die rij mijn loket was.

Lost in the Mani 2004

Lisboa trams 2003

Bad Postcards